Thlichia Dai Tein A Tuar Khotu Siangpahrangnu!

Thlichia Dai Tein A Tuar Khotu Siangpahrangnu!
========
Kum 70 mirang ram lubik sinak in vawleicung thilcang mi, ral le buainak phunza lakah a biakam “ka nunthluan a tawi a sau ning in nan ca ah ka tuan lai” timi cu a tlinh, a lifelong service.

Hi siangpahrang nu ka uar bik nak cu mah zawn te cu a si. Harnak, buainak phun zakip lakah a rak i thim lo mi, ram le miphun nih a herh cang mi rian kha a nunnak a dihtiang bia a kamh i a tuan ko. Tuzing ah King Charles III nih “A Promise To Destiny Kept” a ti. A khen tuk!

Nihin kan nih zong kan ram le kan miphun rian kan tuan tikah miphun ca ah nunnak dongh tiang peknak biakam— “a promise to destiny” a tlinh cang mi mino an tampi cang. Buainak vialte, palhnak le tlinlonak lengluang thlichia lakah Queen Elizabeth II bang kan miphun ca ah kamh mi rian tuan hi kan miphun ca ah kan man a sun biknak cu a si ko.

Biapeh ah; kei hi mirang royal family fan pakhat ka si ve. British Parliament video pawl, documentary pawl youtube ah a um mi cu ka zoh pah ngai. Sunpar lianhngannak zoh si lemlo in British nunphung le sining khi ka hei uar ve hrim bia.

𝗦𝗶𝗮𝗻𝗴𝗽𝗮𝗵𝗿𝗮𝗻𝗴 𝗖𝗵𝗮𝗿𝗹𝗲𝘀 𝗖𝘂; Siangnuhrang Elisabeth II nih a pasal Philip he an hrinmi fa pali lakah upabik a si. A naule cu Anne, Andrew le Edward an si. Upabik a si bantuk in a nu thih ahcun siangpahrang a ṭuan ding a si (hi ca ka ṭial ni in a si cang). A nu hi 2013 hlan ah rak thi sehlaw Charles cu siangpahrang a si kho lai lo. A ruang cu Camilla a ṭhit caah a si. Nain 2013 ah U.K. cozah nih phung thar an ser i siangpahrang a van si kho ṭhan cang.

Charles cu a hun tlangval i kum 30 hrawng a si ah nupi an kawlpiak, an kawlter. Mah lio ah cun Camilla (tu a nupi) hi a rak hmuh i a uar colh. Sinain Camilla cu khun a rak dim cang, ralbawi Andrew Parker Bowles he an i um. Charles nih nutung no Camilla cu a rak duh tuk ko nain David nih ralram ah Uriah a kuat bang kuat awk ṭha hlah, nupi neih le an forh tuk cang fawn caah kum 19 lawng a rak si rihmi Diana cu a rak ham.

Diana hi mirum fa zong si lo, zaran khi si ko, sianginn a dih in ngakchia zohkhenhnak (mocu) ah rianṭuanmite a rak si. A muisam ai za, i a nuncan zong a rak i dawh. Kum 20 a si ah Charles nih a ṭhit i Journalist nih nan i duhtuk maw tiah an rak hal hna lio ah Charles nih a rak let kho hna lo.

Prince Charles le Diana cu William le Harry an hrin hna tlawmpal ah rak buai lengmang. Charles nih a va he um komi Camilla cu a zan mang tiang in maw a va manh peng ko rih hnga, nupi note le muidawhte neih ko buin, ai nuam kho lo. Cuti cun zalong ngai in a rak tlonglenngmi Diana cu a pasal nih a dawt lo hlei ah siangpahrang chungkhar zulhphung nih. Rak ṭemṭawn tuk caah a sivang i caṭialthiam pakhat he i bawm in siangpahrang chungkhar sin a ummi ai nuamh lonak an rak ṭial.

Mah khan, Charles cu Camilla he ton le chawnh in a rak i la ve. 1995 ah Camilla cu a pasal he an i ṭhen, Charles he an kong ruang ah a si tiah an ruah. Cu tikah Diana cu a umhar chin lengmang i amah lawng in khual a tlawn le a vah kha a hun tam ngai tikah Egypt mirumbik pa fapa he an i thei i an i kom. Pasal neih ko buin lunglen hrat le a duhning in a rak daw kho tu tlangval pa he an umkalnak a rak dawi pengmi Journalists nih an dawi hna i Paris khualai lungkua lam ah eksiden in an thi. Diana dawtu hna nih cun Charles nih mi (MI7 ti zong an um) fial hna i an thahmi a si tiin biasi an phai peng rih ko.

1997 ah Diana a thi i U.K Siangpahrang chungkhar cu media le rammi nih hna an hnawh ngai hna. Cucaah Charles cu ai sum kho i 2005 lawng ah Camilla he an i um, atu tiang an um ṭi. Camilla he an i umh hnu in Siangpahrang a si khawh lo nakding a ruang a rak um. Cucu Diana a ṭhen ruang ah a si lo.

U.K siangpahrang ṭhitumnak phung ah hin biaknak hi biapi tuk ah an rak chiah. Biana ah Diana kha Muslim pa he an i duh caah Elizabeth a thin rak hun khunnak a si, an ti. Cun a dang pakhat cu England siangpahrang a si dingmi cu a nupi hi Roman Catholic Church chungtel a si lai lo, i Protestant a si lai timi a rak um. Va a nei balmi zong a ṭhi kho lo ti a rak si, i Elizabeth pate hi American nuthlawi a rak duh caah upa sinak, siangpahrang sinak cu a naupa George (Elisabeth pa) a rak hoih. Cun lakfa a simi ṭhit/vat an ngah lo, siangpahrang a si dingmi nih lakfa a ṭhit ahcun siangpahrang a si kho lai lo. Ci ai cawhmi ṭhit lo ding a rak si.

Camilla cu RCM biakinn ah leh ai thahmi Catholic a rak si. Cucaah Charles hi siangpahrang a si kho lo ding a rak si nain 2013 ah U.K. parliament nih bu le biaknak thleidannak le minung thleidannak an hrawh caah siangpahrang si khawhnak a van neih ṭhan hi a si. Charles III cu kum 73 a si ah siangpahrang a van si. A thih tikah a fapa William nih a van chaan lai i William a thih tikah William fapa prince George nih a van peh te lai.

Siangpahrang thar le PM Thar; CHRO board meeting ah ram kip in kan board member pawl London kan rak phan hna. Kan ram thil kan ton mi kong ah zeitindah a ttha bik le hmual nei bik in CHRO nih rianhma alak khawh lai timi kong ceih ding ah ram kip in London ah ni 3 chung khuakhan lairel nak nei ding in kan rak rat hna hi asi.

London I akan tawlrel tu nih Tower of London timi Hmuntha ngai mi ah riahbuk le meeting tuah nak hmun an rak kan halh piak. Kan phak in ruah fakpi in asur. Rawl kan einak pa nih Siangpahrang nu athih caah mi vialte an ttap dih e akan ti (Kan pawngkam ka zoh I attap taktak mi cu ka hmu hna lo). Can saupi ruah asur tilo mi ruah asur I khua anal.

Siangpahrang nu athih caah nikhua nih atheih tiah micheu nih an ti. Uk cu nihnih chung ah Nu PM thar le Pa Siangpahrang thar (Ram hruaitu thar le Cozah thar) an nei tinak asi. “A new era begun in UK” tiah mi zeimaw nih an ti. UK cu ram pical asi caah vawleipi nih an politics le an cawlcangh hi zoh mi an si.

Kan mah Burma ram thil cang mi kong zong ah biatak te in kan mah mipi lei ah attang mi ram asi caah an ram hruaitu hna nih zei bantuk lungput “policy” dah an ngeih I an kal pi lai timi hi a biapi ngai ve mi asi. Zeikhon siah kan ram thlen nak ding ah vawlei kil li in Chin miphun dihlak kan ti khawh nak lam poh in kan ttang ttualmal rih hna lai. Credit: Lengkawite, Chan Um Pa