Raltuk Tikah Ralrin A Herhmi

RalTuk Tik Ah Ralrin A Herhmi
============
RALTUK cu vawlei aa thawk sin in a chuak chih vemi a si i nihin zong ah a um i vawlei a dongh hlan chung poh cu a um rih ding zong a si fawn. Asinain, ral tuk tik ah an i fian tawn lomi cu hihi a si, “Kan dohmi ral hi a ho set le mizei set hi dah a si; ti le kan tuk hnawhchan a ruang le kan hmuitinh hi zei set hi dah a si;” ti hi a si.

Cu tik ah tampi nihcun an hmuitinh kha an nganh tawn i an tlaihmi hriam lu (Centiang lu) kha mahlemah i tuknak le i thahnak le thil ṭhalo tuahnak lei tu ah an merh tawn caah teinak co huaha loin vaivuanh in sunghnak he tu an i bual tawn. Mipi cu harsatnak in an khat tawn i khualeram cu man cikcek in a ciam tawn.

A ruang cu Ral a tumi hna hi mino deuh lawngte an si i hriamte an hun i tlaih tik ah an ruahnak le an thinlungput kha phun dang deuhte a hung si tawn. An thin a toi, an thi a sa. Tuk le thah kong lawngte an ruat. Cu tik ah an thinlung chung ah khualu khuataw fakpi in an ruat kho tawn lo. Cu lio caan ahcun ruahnak petu ṭha le hruaitu ṭha an herh tuk hringhren. Cu ti ruahnak petu ṭha le hruaitu ṭha an ngeih lo i ruahnak ping lawngte an pek sual tawn hna ruang ah a si bik. Cu lawng siloin mi cheukhat nih anmah pumpak i an huatmi hna le an nahchuahmi hna kha “Ral leikap ah a ṭangmi a si, a tu holh cun ‘Dalan’ a si;” tiah a silomi pi kha an tuuk tawn hna. Cu bantuk thil a um tik ah ruahnak petu le hruaitu nih lung fim tein khualu khuataw tuaktan hmasat le hlet hmasat a herh taktak. Cu ti si lo i likmalek tiah pakhatkhat nih kha nu/pa kha an va tuah sual a si ahcun i chuahsualnak fakpi in a tlung tawn. Kha bantuk kha ralrin taktak a hau.

Cun, Ral i tuk timi cu Kap hnih i tuk a si. Cu tik ah kap hnih in ṭanhtu le dirkamhtu ngeih cio cu a phung hrimhrim a si ko. Hi hi a biapi tukmi a si. Hi zawn ahhin mah leikap i ṭanpitu zong kha zumh dih awk an si lo bantuk in Ral leikap he naihniam deuh i a tlongleng deuhmi zong kha an dihlak in huat awk le lungrumh awk le tawngpetu (Dalan) tiah ruah dih awk an si ve hlei lo. Caan tam deuh ahcun mah minung tiah ruahmi chung lila khan Dalan timi mirawitu hi an chuak tawn ṭheu; ti hi a philh philh lo ding a si le ralring taktak in um a haumi a si.

Cun, Ral leikap ah a ṭang tiah ruahdamhmi hna lak zong ahkhan a thlithup in mi theih le hngalh lo tein mah leikap ah a rak ṭang ziarmi zong an um len tawn i mah hna sin khan ral thawngpang le ral sining tampi lak khawh le mah lei hlawknak ah hman khawh bik an si; ti zong kha hngalh a hau. Hman thiam an hau. Thluak in tuak thiam le ruah thiam le komh thiam le a thlithup in rian ṭuan thiam a hau.

Cu ti si lo i ral leikap ah a ṭang ee; ti riangmang i huat le miṭhalo i ruah le huat thlorh i huat le bom tehna va puah hnawh i va thah tehna nih teinak lam ah a panhpi khawh bel lo lawng si loin mahlemah i huatnak le i ralnak in mah leikap ṭanhtu le thazaang zornak tu a chuahpi tawn i a dongtakoi ahcun teinak lei cu chimlo hmuitinh nganh in vaivuanhnak le sunghnak lei tu ah lungfak ngai in le ngaihchia ngai in a kalpi tawn. Man ngeilo le sullam ngeilo ah a canter tawn.

Cu caahcun, Ral a tho i teinak co a duh taktak a si ahcun fakpi in khua ruah ding, mah thazaang a zortertu bik a simi mahlemah i huatnak thil a tuah hrimhrim tuah lo ding. Ral leikap ah a ṭang tiah fiang te i theih le hngalhnak setset um lo nabuin ruahdamhnak menmen in lungrumh riangmang i huat lo ding. Bom puah hnawh hrimhrim hi cu a si khawh chung in hrial bak ding. Ral leikap thawngpetu (Mirawitu) a si ko tiah fiang te i theih mi le hngalh mi hmenh khi a dotdot in a tuah ningte a um ko.

Hmuitinh le dohmi setset aa fiang i dengteu tein le ralṭha tein a ral kha a dohmi lawng nih teinak taktak cu an co tawn i thangṭhat zong an tong tawn. Asinain, aa tlaihmi centiang lu mah lei i a mer riangmang i mahlemah tukthahnak i a hmangmi cu misual miṭhalo tiah sual phawt le mawhchiatnak tu an tong, sungh cikcek in an caan cu a dong tawn ve.(Hi ca hi caṭialtu nih hmuhtonnak a ngeihmi chung in a ṭialmi a si.) Credit: Nguntual Thawng