Chin Pasaltha Pawl an i sum kho ve ti lo!

Bia i sum in dothlennak ah kan telpi ve!
========
Tu lio cu kan theih cio bang in Hlaing bawtor nih hmunhma chuh i tim in CNA, CDF a kan nor cuahmah. Thih loh le hliam tuar zong kan um pah. A ralhrang thazaang a chap hna lawng si loin a hnu cem kuan ah aa chiah mi vanlawng siseh, Helicopter siseh a hman cuahmah cang. Atu nakin a hman deuh chinchin thluahmah te lai.

Kan bia tawi ko seh: Media na si pek dia lo na si pek na ralkap na dawt i an nun him seh ti na duh a si cun na hmur sau hlah seh. Na tuah hlan ah ruat hmasa, tuak cikcek hmasa ta.

Vawlei ralpi II (World War II) lio ahkhan, “British Intelligent nih Germany (Nazi) pawl i raltuk nakding an i timhtuah mi kha tuan piin an rak theih cia dih cikcek. A sinain, kan theih ko, kan ral an sining an i timhtuahnak kan hngalh ko timi lungput ngeih lo, i uanthlan pi loin an hmur an cip, an kut an thuh.

A caan caan ahcun an theih komi an hngalh komi zong theihter lo le i hngalhter loin an rak um i teinak ngan taktak hlawhtlingnak ngan taktak zong an rak hmuh” ti a si. Chim duhmi cu, tuchun i Social media ah a linsa taktak mi, “CNF/A Headquarters vanlawng in kah a timhnak media a langhmi,” kha hmur sau ruang ca ah a si.

Zei kan ti hnga, online catial nan si ah media nan si ah zatlang phu nan si ah bia hi kan sumpiak hram ko uh. Mah tihin cun nan ralkap nan mipi hi, mipi nih nan kan thah lai. Bia kan sumpiak hram uh. Mipi theih awk a herh mi cu tuanvo ngei kan pule nih an in thanh te ko hna lai mu.

Hriam naa tlaih lo hmanh ah, bia i sumnak in siseh, thlacamnak in siseh, na chawva in siseh, na tirawl na inn lo in siseh dothlennak ah kan telpi ve.

Kawl rahrang hi, စစ်အထောက်လှန်းရေး (MI) An cak tuk ti kha fian Ahau, Media an țial mi thawng in ti hna hi cu, thil kal ning theih lo tuk bia Asi..Camp Victoria hmanh ah an um lai ti kha fian Ahau. Ram dang ah i um in an thut hmun ca tial in mi phun an thah dih cg lai hih iral ring ko uh thla kn in cam piak zungzal ko hna. Credit: Salai Tluangte

Ralhrang nih kan ralkap hmunpi kah a timh tiah “Biathli thawngpang! Ralhrang nih kan ralkap hmunpi kah a timh tiah “Biathli thawngpang” a chuak timi ca ka hmuh in hihi ka ruah. 1. Raltuk cu thinlung hi a si hmasat. 2. Thinlung a zulmi cu Taksa/tuahţuannak hi asi.

Nihin kan ralkap hmunpi Ralhrang nih Vanlong in ka kah lai tiah biathli a langh hi “Thinlung” in an kan doh hmasat asi. “Ţih launak ngei hnaseh” tikhi asi. Ţihlau nak ngeih hnu cun 50% ral sungh asi anti. Cucahcun ţihlau nak ngeih hrimhrim ding kan silo.

Aruangcu a tir tein kan chim ţheo ko. Ralhrang hi sunghlei a panh thluahmah caah a thazang umek in a ţangh lai, Pau/Ţhal can ah fak chinchin in a kan nam lai ti hi ruah cio le timh cio asi. Ralhrang zong nih kan thazang chahnak le pgelhnak caah kan hmunpi kah le lak cu aa timh tukmi asi veko.

Mah caah cun pei Thantlang ummi khi kan ţhio lawlaw hna a hau ka rak ti ţheo cu. Chim duhbik mi cu Ralhrang nih kan ralkap hmunpi kah cu a timh zungzal mi asi ko caah kan ralkap le kan pu le zong an i ring tuk ve ko lai caah mipi hrimhrim ţih le lau loding kan biapi. Atu hi biatak in kan i tuk can a ra lio.

SAC Nih Camp Victoria Kah Dingin Bia An Khiah Cang. Chin ram tualchung hriamtlaibu hna hmunpi a simi Camp Victoria cu SAC nih kah dingin biakhiahnak an tuah cang tiah Chin Human Right Organization (CHRO) nih an twitter ah an tial!
Nan thin zong phang hlah uh tih fon hlah uh a kah zong ah an kheng kho hna lai lo bawipa a herh a ti ahcun rian tun ko lai.

Tulio ka lung a um ngaimi pakhat te; Tulio hi mipi thazang aafun a herhbik lio can le Ţal/Pau raltuk nak a zual ding aa awt lio le Ralhrang nih thihthih nunnun in a kan tuk timhlio asi caah kan pu le asimi CNF/A President,
CNF/A GS le CNA CS hna nih Zarhkhat voikhat muilangh in maivan ah Mipi forhnak, thazang peknak le forhfialnak hi an kan chimh a hau tiah karuah.

Cu nihcun kan mipi lungthin aa ţhekmi a fun lai, Mipi nih bochannak a karh lai, Mipi thinlung ral a ţha lai i a ţhawng lai. Cucahcun tulio hi kan pu le mipi sinah chuahlangh an biapi tuk tiah karuah.

Anmah kan pu le Camp le Ralram ah uniform he langh ding cun a si kholo tiah karuah, aruang cu ralhrang nih hin သူလျှို (spy) a ngeih dih ve hna caah an him lailo, cu tulio cu Vanlong rumro in den le kah kha aa hmaithlak tikah asi kolo tiah karuah.

A si tuk hme teh, a tlai lei hmanh a si cang. Mui lang in thazaang peknak forhfialnak le i funtomnak kong pinah kan Ralkap sin an cawlcanghnak tete hna i langh pah hna sehlaw mipi zong tha a tho deuh hnga i funtomnak lam zong a um deuh ko hnga dah.

SAC Nih Camp Victoria Kah Dingin Bia An Khiah Cang! Camp Victoria ralhrang phu nih kah dingin bia an khiah cang timi thawngpang theih cu zanmang chia taktak a si. Hi Chin Human Rights Organization nih an twitter ah an tial hnu lawngah thawngpang theih a si. A hmanthlak zoh tikah Camp Victoria chung umhmun khuarnak tete an zohfel dih cang ti awk in a um.

Chin ram tualchung hriamtlaibu hna hmunpi a simi Camp Victoria cu SAC nih kah dingin biakhiahnak an tuah cang tiah Chin Human Right Organization (CHRO) nih an twitter ah an tial!

Kawl ralkap nih Kachin le Chinram ah a hmanmi, Russia ser MiG-29 Fighter Jet khi, Sml pakhat ah meng 2000km/hr hlei rangin a zuang khomi asi. A dirnak hmun ah a dir lio te ah va kah lawlaw ko lo cun kan kah khawhnak lam ka thei bak ve lo.

Biahal awk ummi cu: Cu tluk rangin van ah a zuang khomi, Fighter Jet cu zeitindah tla lak in kah khawh ningcang asi hnga? Zeibantuk nihdah a kah khawh? Zei hriamnaam dah a herh? Phaisa teh, hei um sehlaw, cu bantuk kahnak ding hriamnaam cu teh, khoika ram cozah nihdah aa kan cawk ter hnga?

Siangbah meithal le, meithal ngan deuh le miakpi (an ti maw cu), cu pawl meimei nih — Sml 1 ah meng thong renglo rangin a zuangmi Jet khi, a kap kho lo.

Mi nih an chimmi poah khi, va zumh ding asi lo. Van ii rang taktak a zuangmi Jet in, i veen nak dingah cun…nangmah tein hei tuah cang ko. “Vanral Veennak” ti sawhsawh cun a sullam hrim um lo cuh. Kan Emotion si loin, Logic in khua hi tuaktaan deuh a hau cuh.

MiG-29 fighter jet cu, vawlei in, vanlei ahkhin, 18km (59,000 ft) tiang hrawng saang in a zuang khomi asi. Atuhi, Laitlang lei zong a hung zuang thluahmah cang ko hi teh.

Stinger nih cun a kah khawh ko lai, Ukraine ah an hman cuahmah mi hi mu.US$38,000 asi an ti. Cawk khawh asi le silo belte cu? Mah nihhin a kah khawh ngai ve ko; mah Stinger missles hi, mit a thi kho taktak. A ngahnak ding lam a har tuk le asi; phaisa a um zongah, US cozah nih a siang lai lo le, a poi ko.

Tulio ka lung a um ngaimi pakhat te; Tulio hi mipi thazang aafun a herhbik lio can le Ţal/Pau raltuk nak a zual ding aa awt lio le Ralhrang nih thihthih nunnun in a kan tuk timhlio asi caah kan pu le asimi ©CNF/A President,
CNF/A GS le CNA CS hna nih Zarhkhat voikhat muilangh in maivan ah Mipi forhnak, thazang peknak le forhfialnak hi an kan chimh a hau tiah karuah.

Cu nihcun kan mipi lungthin aa ţhekmi a fun lai, Mipi nih bochannak a karh lai, Mipi thinlung ral a ţha lai i a ţhawng lai. Cucahcun tulio hi kan pu le mipi sinah chuahlangh an biapi tuk tiah karuah.

“Nangmah Ruangah Kan Ralkap Hmunpi Hna Hi An Kah Ve Khawh Men Hih! Facebook kuang kip ah website in news a ttial mi pawl hna serhsatnak bia he,lamkam media ti le lihdia tiah a au lengmang mi hna nanmah ruangtu ah hin kan ralkap pawl umnak le an hmun le hma pinah an cawlcanghnak le cawlcangh an i timhnak vialte cu kan ral nih an theih cang hna i hnuamsam tein an tthuat cuahmah cang hna hi na thei dek maw?

Zoom in heh tiah kan ralkap pawl cu nan kawmh hna i, hal ding le hallo ding zong thleidang lo in nan hal hna i nan chimter hna, cupinah an hmun le hma hna ahcun nan hei kal i, a tu kan umnaak hin meng cuzat ahcun an um i meng cuzat ahcun kan ral an um nan hei ti hna.

Cupinah kan ralkap hna nih lungthli in an i ruah mi,kan ral hna nih an theih ve a thiang lo mi tiangin nan hal hna i nanhmai khahlo ah an in chimh hna. Cu an in chimh hna tikah thil tikho bik mi ah i ruahnak nan ngei, asinain aw a phi cu, kan ralkap kha ralhraang kut ah a nemnaak/a nuhni tein nan zuar hna a si hi nan thei lo dek maw?

Kan ram a buainak in kumkhat le thla 8 chung ah hin lihdia nan ti mi pawl website news a ttial mi hna ruangah kan ral a si mi ralhraang hna nih kan ralkap umnak le thil sining an theih hi a um rih in ka thei lo. Keimah ai ti mi pawl, nan tlunkalnak le nan Zoom hmannak le nan page i nan chiah mi nan vedio ruangtu ah kan ralkap hna sining le hmunhma vialte cu kan ral nih an theih i an kah cuahmahnak hna hi a si ti hi ngamh ngai in ka langhter.

Hi ka ttial mi thawng tal hin Zoom hmangin kan ralkap pawl a kawm lengmang mi hna le page hmangin kan ralkap pawl intervew a tuah lengmang mi pawl nih nan tangka kawlnak le nan page nunnak caah kan ralkap pawl hi ralhraang sinah kan zuar piak ti hna hlah uh, ti hi kan nawl duh mi hna a si. Hi kan zia kan tthinhlo ahcun Chin ralkap hmunpi hna khi raulo ah cunglei in an kan kahpiak sual lai ti hi phan a um cang hih. Kaalawm. Credit: Pu Tin Duh Thang

SAC Ralkap Nih Ral Tuknak Vanlawng In Timit Lei Ah Bomb An Thlak! Chin ramkulh, Hakha khua pawng Timit lei ah SAC ralkap nih ral tuknak vanlawng 2 hmang in nihin November 7, chunhnu suimilam 2:00 ah voi 3 tiang bomb an thlak tiah theih a si. Tualchung mi pakhat nih “Timit lei ah voi 3 tiang bomb an thlak, a puahkeh thawng a thang taktak, khuari tur bantuk bak a si ko, atu cu a kir than cang” tiah a chim.

Hakha le Thantlang kar Timit pawng hrawng ah SAC ralkap nih umhmun an khuar, cun Chin ralkap hna zong umhmun an khuarnak hmun a um ve tiah theih a si.

Timit kahdohnak ah SAC ralhraang nih vanlawng a hman. Timit pawngkam ah caan saupi a taap cang mi SAC ralhraang hna cu bawmh ding in SAC nih vanlawng a hman i November 7 suimilaam 2:15PM ah bomb voi 3 a thlak hna tiah theih a si.
Hi kong he pehtlai in raalram a um mi pakhat nih, “Voi thum hrawng bomb in an kan kah. Kanmah tu cu kan him dih ko. Vanlawng hi pakhat a si,” tiah THP ah a chim.

Atu a hman mi vanlawng hi A-5 Bomber Jet Fighter a si i SAC nih an ngeih mi a hlum cem pawl an si tiah theih a si. SAC ralhraang nih vanlawng lawng si lo in miakpi zong pehtlai in an hman. Hakha-Thantlang pawngkam hrawng ahhin kan hnu zarh thawk in ngiathlaitu vanlawng siseh, raltuknak vanlawng siseh, Helicopter siseh ni fatin in a zuanter tiah kan theih.

Timit kahdohnak ah SAC ralhrang lei in an sungh mi le a thi mi an tam. Voi tam ial te Thantlang lanh an i tim cang nain CNA, CDF le CJDC hna nih an kham khawh peng rih hna tiah kan theih.

Paletwa Peng Ah Tualchung Hriamtlaiphu Nih Mipi Facang Tuan An Bawmh Hna! Chin ramkulh, Paletwa peng tualchung hriamtlai phu si mi CDF -Paletwa le CNA ralkap hna nih Paletwa peng chung facang hmun pakhat ah facang ah le cil an bawmh hna tiah thei a si.

“Tukum cu tlanglo facang hmun ah zu an tam i facang zong a caan lio i tuan lo ah cun a tlol dih ding an si, lo ngeitu hna zong nih bawmh a kan hal caah kan nih zong mipi veng tu mipi ralkap kan si caah kan bawmh hna ” tiah ralkap pakhat nih a chim.

Chin Ramkulh, Matupi Ah SAC Nih Khualtlung Cazin An Check Than! Chin ramkulh, Matupi ah SAC ralkap nih khualtlung cazin an check than tiah theih a si. Nizaan November 6 zaan ah, Anaukkhu(အနောက်ခို) lei ah khualtlung cazin an check, an thilri zong an check dih hna, cun Laungban lei inn cheukhat zongah khualtlung cazin an check i inn pakhat cu a bauh in an bauh tiah khuami hna nih an chim.

A hlan ah, chungkhar cazin an lak dih cang ko nain, chungkhar cazin ah ai tel ko nain Matupi khuachung ah a um lomi cu, khoi ka dah an kal timi le an kalnak khua/ram ti tiang in biahalnak a kan tuah dih tiah khuami hna nih an chim tiah theih a si.

Chin Ramkulh, Kanpetlet Peng Chung Ah Thingkep Par Tawh Lo Dingin An Khap! Chin Ramkulh, Kanpetlet peng chungah thingkep par le ramtang in a chuakmi pangpar dang hna kawl in zuar le cawk ti lo ding ah Kanpetlet peng mipi ukhruainak phu le pawngkam zohkhenh tu phu nih October 28 ah khapnak cathanh an chuah tiah theih a si.

Kan ram sining zoh chun in chawlet tu hna nih chawleh chawhrawlnak an tuah tikah a let tam tuk in thil man an kai ter pinah, thingkep par le ramtang in a chuakmi pangpar hna cu an hrawn i an zuar ti thawng kan theih caah atu bantukin cathanh kan chuah hi a si tiah an langhter.

Cu kan khapmi vialte nan zulh duh lo ah cun daan pek nan si lai, cun ramtang ah nan hum him nak kong he pehtlaiin thil pakhat khat a chuah ah cun nanmah ṭuanvo a si lai tiah mipi ukhruainak phu le pawngkam zohkhenh tu phu nih an langhter chih tiah theih a si.

Yangon Lai Chiat-Ṭhat Bu Nih Lai Kumthar An Tuah Lai! Yangon Lai Chiat-Ṭhat Bu hruainak in a ralaimi November ni 12 ah Yangon ah Lai Kumthar an tuah lai, tiah theih a si.

Hi Lai kumthar tuahnak ding hmun hi 8 miles, Yangon Hotel ah a si i, Chin miphun hlasak thiam Esther Dawt Chin Sung, Jennifer, Sarah Deirel Par, David B. Soma, Bethsy Hniang, Bawi Men Par le Dawt Chin Par Peng hna nih an telpi hna lai tiah theih a si. Yangon Lai Chiat-Ṭhat Bu hruaitu upa hna zong nih biachimnak le thazang peknak an ngeih lai, tiah theih a si. Credit: The Chin Post, The Hakha Post