Chin Miphun Nih Hruaitu Ttha Kan Herh Bik Caan A Si

๐‚๐ก๐ข๐ง ๐ฆ๐ข๐ฉ๐ก๐ฎ๐ง ๐ง๐ข๐ก ๐ก๐ซ๐š๐ฐ๐ข๐ญ๐ฎ ๐ญ๐ญ๐ก๐š ๐ค๐š๐ง ๐ก๐ž๐ซ๐ก ๐›๐ข๐ค ๐œ๐š๐š๐ง ๐š๐ฌ๐ข
====================
Chin mipi kan pawcawm nak nganbik hi cozah rianttuan le lothlawh rianttuan an si. 2014 census (แ€žแ€”แ€บแ€ธแ€แ€ฑแ€ซแ€„แ€บแ€…แ€ฌแ€›แ€„แ€บ:) nih Chin State ah cozah rian a ttuan milu 15,697 an um tiah a ttial. Nain nihin ah CDM tuah ruangah pawcawm nak nganbik pakhat asi mi a rawk. Cozah rian a rawh ruangah a dangdang sipuazi le pawcawm nak tampi zong an rawk, an ngol i kan mipi harsatnak fakpi an ton cuahmah. Cucu sipuazi lei harnak (economic crisis) kan timi cu asi.

Kan mipi le mino hna nih lamzawh in Kawl ralkap cozah duh lonak an lanh ter. Thlakhat le cheu bak ralkap cozah duh lonak (peaceful protest) an lanh ter cang. Lamzawh ruang le CDM tuah ruangah bochanmi kan mino hna tampi le cozah rian ttuan pawl tleihkhih, hrem le velh an ton cuah mah. A cheu cu ralkap le palek nih tleihkhih ding in kawl cuahmah an si. Mi tampi tihphang in an i thup, asi loah chunkhat nupi fa kal tak in an zam. Cucu ramkhel harnak (political crisis) kan timi lengmang mi cu asi.

Hi dirhmun asimi sipuazi le ramkhel harnak kan ton cuahmah lio ah kan Chin ram le miphun a kilkam kho tu ding Chin miphun hrawitu le cozah kan herh hrimhrim. Cucu a tang lei bantuk in kan tuah khawh. Pakhat nak, buukip le party kip fonh mi โ€œInterim Federal Chin State Governmentโ€ (IFCSG) (แ€€แ€ผแ€ฌแ€ธแ€–แ€ผแ€แ€บ แ€แ€ปแ€„แ€บแ€ธแ€•แ€ผแ€Šแ€บแ€”แ€šแ€บ แ€กแ€…แ€ญแ€ฏแ€ธแ€›) kan dirh khawh. IFCSG kan dirh mi nih Kawl ralkap tangah kan him lo timi le kan mah tein kan ni zoh khen kho ko timi biafak kan chim asi lai.
Pahnih nak, a fekmi federal ram ser khawhnak caah IFCSG nih โ€œFederalโ€ kan duh le duh lo lanhter nakโ€œReferendumโ€ kumkhat chungah kan tuah piak seh. Referendum ah teinak kan hmuh ah cun federal cozah ser khawh nak โ€œpolitical legitimacyโ€ kan ngei lai. Cucu vawlei cung zei ram hmanh nih an kan al kho lai lo. Ramkel biaruah tik zongah mual a ngei lai.

Pahthum nak, nihin ah Kawl ralkap le CRPH nih Federal kan cohlan tiah fiang tein an chim. IFCSG dirhnak in Kawl ralkap le CRPH an thinlung kan hnek sak hna zong asi ve. An ni biatak asi ahcun IFCSG an cohlang hrim lai. Kawl ralkap nih a cohlan lo zongah CRPH tal nih cun a cohlang hrim lai. An cohlang lo ah cun lih maw nan chim ti khawh an si.

Tulio dirhmun zoh tikah kan mipi nih miphun hrawitu le kilkam tu kan herh bik lio caan asi. Ngaktah bang mi phun dang hrawitu hnu a zul peng ding kan si ti lo. A donhnak ah nu ei pa ei bang bu thing le meh thing a kan ei ter tthan thiamthiam ding an si ko. A luan cia kum 70 kan tuan bia nih fak ngai in a kan chimh cang. Credit: Rual Lian Thang