Share In Rak Bawmh Cio Uh, A Theih Hngalhmi Nih Pehtlai Khawh ASi

Kawl ralkap an sual ning hi cu a zual taktak cang. An chungah khuachia fa hmanh khuachia khai taktak a si lai. Nihin ni ah Amaripuri miphun a si tiah theihmi nu pakhat cu lampi ah an hloh mi char asi. A Keng lei ah an tuhnak a um hlei ah a dangdang zongah an tuhvek tiah a chim. Ka sam in an ka hnuhchih hnu ah an kan tuh ka celh lo tiah a chim. A motorcycle le a phone le a dangdang thilri a kenmi vialte pakhat hmanh an pek than ti lo. A thilri pawl cu um rih seh, a phanat hmanh an pek lo i, phanat lo bak in an kal tak ko. Amah nu hi lam donh 49 lam ah an hmuhmi a si. Amah nu a theihhngalhmi an um ahcun pehtlaih khawh rak kan zuam hram uh tiah an thanh.

A cunglei thawngpang kong he pehtlai in an langhter ning ahcun zeihmanh pehtlai nak le thawngthanhnak phone number le a hmunhma an tialchih lo, an langhter chih lo caah thil sining fiang deuh in hlathlai khawh kan rak i zuam than lai tiah careltu nawlnak kan vun tuah duh hna.

Relchap, Ti a tlumh karah Vapual pa nih rawl a kawl i anpa atlun hlan cu Vapual nu cu midang nih rawl an chanh zongah a ei lo. Rawl a kawlnak ah an pa kha ramvai nih an thah sile an nu cu athih tiang rawl loin a um. Anpa zong nih rawl a va kawlnak ah an nu theih loin a ei ve lo. A ei sual cun an nu taksa nih a rak theih caah akua a phihkanh i a bu chungah eilo in a thi – tiah an chim.

Cu bantuk a ral ṭhami, dawtnak le zawnruahnak a ngeimi, dinnak le zumhtlak nun a ngeimi, Vapual cu Chin miphun identity ah kan ilak. “CNF thantar ah Vapual nupa chak-thlang hoihin an ṭhut khi hnu le hmai pakhat le pakhat ral an i venpiak caah asi” tiah capo biatak in chim asi tawn. Tuanbia zoh tikah Chinmi cu sa le ral karah pakhat le pakhat aa kilvengmi le aa bawmchanmi le aa dirpimi kan si.

Kawlram luatnak hmuhka Kawlram ralbawizik buchohci Smith-Dun nih “zumhtlak ralkap an har caah Vuncichok U Nu cu Chin ralkap nih a himnak ṭuanvo an lak” tiah a ca-uk “Memoirs of the Four-Foot Colonel, p.51” ah aṭial. Miphun dang ralkap – Kawl, Kachin, Indians- an tampi ko. Nain, sa le ral a hran tuk lio le zumh a tlakmi an rak har lio caanah Prime Minister a nunnak veng ding ahcun Chinmi kha zumhtlakbik ah an rak ruah hna. Dingrep (titsa le sikaan) an ngei. Chin pupa hna cu “loyalty to individuals” nakin “loyalty to principles” a santer deuhmi khi an si. Cucaah miphun dirhmun in biakam min kan thut cangmi Panglong Sachoh cungah a dirmi Union thar cu a kuai-hmal nakhnga lo “zumhtlak” in kan rak dirpi.

Cu bantuk titsa a ngeimi, principle a ngeimi, dawtnak le zawnruahnak le zumhtlak nun a ngeimi “Vapual identity” ah a hmangmi miphun hna nih ral pakhat kan tuk cuahmah lioah kan ral sinah kanmah le kanmah kan i report hna i biathli kan iphuanpiak hna timi thawng theih cu lung a hun ṭha lo ngai. Hihi cu a Vapual nun lo; a Laimi lo i; a Chinmi nun lo ngaingai. Kan miphun “chunglei ral” an si i tulio kan dohmi “lenglei ral” bantuk tein kan hmuh ve ko hna lai.
Nain, hi bantuk thawngpang theih lioah “Halkha cozah rianṭuan minung zatuak 92% nih an CDM cang” timi thawngpang theih cu lung a hmui ko. Peng zung le pengkomh zung vialte hrambunhnak ramkulh Khualipi asi caah Halkha a dir khawh hi a biapi. CDM a lut kho rih lomi zong an hmaikhah asi lo – thla kan campiak rih hna lai.

Cun tutan ah mizapi kan thinlung tein a kan lawmhter ngai ciomi cu Halkha khuahngak kan Pastors te cawlcanghnak le rianṭuannak hi asi. Hi bantuk bochantlak hruaitu upa kan ngeih hna hi Pathian cungah kan lung aa lawm. Ralṭha tein mipi a kan humhak i a kan dirkamh – kan lung asi taktak! Credit; Salai Van Lian Thang, 2021-3-10.