Salai Bawi Lian Mang: Chin State Cozah thlahnak

Farewell Party for the then Chin State USDP government in Hakha, March 2016. DEMOCRACY P e l pawi; Chin State Cozah thlahnak
================
Democracy aidawhnak cu cozah hi mipi nih kan kai ter khawh I kan thlak khawh. Kumli dan maw, kum nga dan ah thimnak an tuah I mipi nih a bu in kan duhnak kha kan langhter. Mitamdeuh nih an duhnak kha zulh in mitlawm deuh nih an duhnak zongkha upat piak le theihthiam piak kha Democracy I aidawhnak asi. Cun daite le thanuam te in uknak power ithlen hi democracy hro a kual nak le limhang a neih nak asi fawn. Cuti I daite le dawh te in uknak ithlen cucuu a kau tuk mi democracy phung ah ai tel vemi democracy pelpawi pakhat asi ve.

Kan ram ah Democracy muithlam cu 2010 election ah khan a thluamthlam a hung leng. 2008 constitution ning in thimnak an tuah I USDP party nih teinak an hmuh caah rampumpi ah cozah an dirh. Ralkap pawl kha an uniform an iphoih I pa kor le hni (taihpung le lungzi) an ihruk I an kan hruai. Burma ram I President cu General Thei Sein nih a ttuan I, Chin State I Chief Minister cu Brigadier Hung Ngai nih a ttuan. A minung cu an I khat ko na in uniform an ihruk bu in ralkap nih an kan uk lio nak cun pa kor le hni an Ifenh I an kan uk tik ah an hung nem deuh ngai. Zalong deuh in chimrel khawh asi. Thawngzamh tub u β€œmedia” tampi an hung chuak. Porter phurh, duhpoh in ralkap nih mipi hro le cer kha ahung tlawm deuh ngai.

Phunghram ning bantuk in 2015 ah thimnak cu an tuah tthan. A hlan I ralkap cozah nih ral zoh in a rak zoh mi, thong ah a rak thlak mi le a rak hrem mi pawl kha mipi nih an thim hna caah an mah nih cun tei nak an hmuh. Phunghram ning bantuk in an mah nih cozah dirh I rampi cu uk ding ahung si. Uknak kha thahrum hmang in a rak la mi, an duh ning te in phunghram an I ttial I cu phung hram ning in duh tik poh ah uknak a la kho ding in hmunhma ai ser mi kawl ralkap le USDP nih hi uk nak hi an thlah duh taktak hnga maw ti kha mi tampi rak iceih lulh cio asi.

2016 March thla USDP cozah pennak adongh lai te ah khan Hakha ah conference pakhat kan tuah. Cu conference cu β€œListenning Conference” tiah kan ti. Chinmi nih Chin miphun hmailei kong ah nan lung chung ah a ummi hi rak chim cio tuah uh, kan lungchung bia hi rak chim cio usi law I ngaih piak cio tuah hna usih. Cu kan saduhthah cu a tak in policy ah ser izuam tuah hna usih ti kha kan I timh mi asi caah Chin ram pengkip in upa, mino, nubu sawm an si. CNF in cu lio I Supreme Council Chairman Pu Nang Lian Thang le Dr. Sui khat, Colonel Ral Hnin, Colonel Solomon Thang Ding hna zong an rak kai ve.

Dr. Sui Khar le Pu Nang Lian Thang kha bia ka ruah hna I Chin State cozah hi an pennak thaizing kiptuh ah adih ding asi cang tung. Thlah nak ah rawl kan dum tti hna lai ti ah a ttha lo maw tiah kan I ceih. Khat lei in ruah awk a um mi cu uknak hi USDP nih NLD sin ah an pe taktak lai maw pe taktak lo ti zong cu a fiang lo le cu lio I kan in thlah hna la ti cu phundang pi a lo sual hnga maw ti zong cu ruah awk a um fawn.

Zei khom asi ah Dr. Sui Khar kha nang Chief Minister Hung Ngai cu hei chawn hnik law thlahnak ah zanriah rawl kan dum tti lai hei ti ko hnik tiah kan ti I e tiah a hei chonh. Vuancichoh nih a tha ko. Nan mah nih rawl I ring ulaw kanmah nih dinding (wine le zu) kan iring lai. Can aum ti lo I tuzan ah tuah hna usi ati ti asi. Cun Vuancichoh le a vuanci vialte tlingte in kkan kai lai ti asi. Kan ruah ning nak in a rak tthadeuh nai. Chief Minister le Minister dihlak an kai ding ah cun zohdawh deuh te in rianrang in vun itimh a hau ne ai.

Elaw tiah rianrang in Pi Chinchin PekThang nih aherh mi vialte a vun tawlrel. Zanlei ah cun Union Guest House (Pidaungsu zeihta) dining hall ah cun zanriah dum ding cun kan kal. Zan riah ei hlan ah biaruah nak kan nei ta lai I rawlei ka thawtnak ah wine kan ding pah hna lai ti asi. E tiah rawlei nak hall I luh hlan ah biaruah nak ah cun kan lut hmasa hna. Cozah an term dih lai cu si kaw Minister pawl le Chief Minister cu an buai ngaingai. Kan cazin vialte kan vun funtom tadih I kan tlai deuh lai an ti. Hnawhchih nam chan ngai cun CM le a Minister pawl cu an rak phan. CM Hung Ngai kha a aba ngaimi a lo. Cozah term dong cazin funtom cu bat ngai dawh an si.

CNF lei in nang thlah nak bia chim an ka ti. A asi lai lo e, upa kan Pu Nang Lian Thang zong a um, Dr. Sui Khar zong aum, Pu Solomon zong aum, Pu Ral Hnin zong a um ko I nan mah nih chim ko u ka ti hna cu an ka hnek. Nangmah nih chim ko an ka ti. E ne tiah a power adih cang dingmi cozah, thaba ngai in zanriah einak ah a rak ra mi Ralbawi hlun le Minister pawl thlah nak biachim ding ah cun ka hung dir. Thil pathum ka chim.

Kan chanchung ah kan tem ballo mi democracy phung in mipi nih thim in cozah a dirh hmasa cem mi cu nan mah hi nan si. Chan chankhat ah Democracy phung in mipi he neihniam te in rian a ttuah hmasa cemmi cozoah nan si. Nan mah cozah nan ttuan chung ah kum 30 deng a dailo mi kan ram cu remdaih nak lam ah nan kan kalpi. Mah hi remdaihnak timi hi mi ralttha taktak lawng nih an tuah khawh mi thil asi. Remdaih nak thlaici nan mah chan ah nan tuh ta. Mah hi remdaih nak thlaici hi a rak kai te dingmi zei cozah poh nih vun pehzulh ding mi asi.

Asi afak tuk mi a re atheituk mi kan ram ah thanchonak nan tuahmi tampi kan hmuh khawh. Lam nan cawhmi, siangin nan sak mi sizung nan sak mi ti bantuk pawl hi kan mithmuh asi. Cun hi tthancho nak rianttuan nak ah aherh mi seh pawl license zong a umlo bu ah kan ram nih a herh caah tiah nan tuah mi zong kan theih. Democracy cozah ahmasa bik nan hruainak, remdaihnak lam ah ralttha te in nan kal kal pi nak, tthaacho nak ah aherh ah cun tiah Central cozah nih a onh lo na in Chin State cozah nih policy nan ser I aherh ning in she nganmi nan luh ter nak pawl hi a rak kai te ding mi cozah caah tah fung an site lai ti pawl kha ka chim.

An mah Chin State cozah lei in Minister Dr. Ba Maung nih bia cu a chim ve. Minister Dr. Ba Maung cu cathiam mifim Chinmi nih kan neih chun asi. Professor zong arak ttuan cang mi asi tik ah abiachim atluang I anem ngai ngai. Mifim ciammam! Siangin tampi an hun nak. Lam tampi an cawh nak. 2008 phung hram ning in Chin State ah avoikhatnak democracy cozah an rianttuan nak. Chin State tthancho nak ah kan mah Chin mi nih kan ttuah lo ah a ho nih dah attuan lai tiah kan ti I Central zong chimh lo in Chin State ah she nganmi ttheng 200 renglo kan luhter ti nak pawl tampi achim.

CNF lei nih Chief Minister Hung Ngai kha raltha te in remdaih nak lam ah na kan kalpi nak philhlonak le ah tiah 2012 avoikhat nak CNF le Chin State cozah remdaih nak min an thut lio hmanthlak kha frame ttha te in an tuah I CNF Supreme Council Chairman Pu Nang Lian Thang nih CM Hung Ngai cu a pek. Wine tlampal kan ding I capo kan sai hna I ahnu ah cun kan dihlak in hmai panh te in le thanuam te in zanriah kan dum tti hna.

Democracy ai dawh nak cu mipi nih nawl neihnak an pek chung tiang kha nawl neih asi I mipi nih a zacang, midang nih ttuan ve cang hna she tiah an ti ah cun cu nawl neih nak cu limhang nei te in le tha nuam te in a hnu I a rak kai mi cozah sin ah nawl neih nak pek kha asi. 2016 March ah mipi nih thimmi democracy rim a nam mi cozah kan thlah hna ah khan thanuam te in Ralkap Brigadier Hung Ngai nih a nawl neihnak cu a hnu a hung kai mi civilian cozah sin ah thanuam te le hmaipanh te a thlah. Mah cu zeitluk in dah limhang aneih I zoh adawh.

Atu can tlawmpal ah 2008 Constitution ning in cozah hlun cu an hrawh lai I 2020 thimnak ah atei mi Party nih cozah thar cu an dirh lai. Hi cozah thar a rak kai dingmi Chin State cozah hruaitu ding hi abiapi ngaingai. Mi ralttha asi ahau. MP atling cang mi cu miphun a daw mi lawngte an si. Miphun dawt ciocio ah ralttha te in Chin miphun a kan hruai ngam tu le a kan hruai kho tu hruaitu ttha khuazing Pathian nih kan pe hram seh. Credit: Salai Bawi Lian Mang