Ralhrang Pawl Nih CNDF hriamtlai phu An Kah Ngam hna Loh!

Chinram Falam Peng Waybulah khualipi chungah tuzarh ah kahdohnak fak pi in a chuak.
=======
Nihin January 11 zing lei suimlam 9 hrawngah Waybula khuapi pawng ah Chin National Defense Force nih an remh mi bomb cu rahrang ralkap nih an lamp caah ralhrang lei in a thi mi le hliam an tuar mi an um.

Cun khawh cun hliam atuar mi an tam caah ralhrang lei nih an kah ngam hna lo hna ruangah an hrial hna i Chin National Defense Force nih an um nak lei ah cun an kal hnawh hna ii an va kah hna. Ralhrang ralkap an um nak hmun ah cun Zanlei sang suimilam 2 hrawng ah Chin National Defense Force nih an i kahdohnak ah an tei deuh hna caah minng 15 nak in tam deuh an thi i hliam an tuar mi an tam.

DEMOCRACY THUPITNAK (Sungmuril) Democracy (mipi uknak) ih thupit le ṭhatnak sungmuril cu,_Hmuhdan le duhdan bangaw lo umkhawm thiamih khuaram hrang a ṭhabik hawltlang, a si.

FIMKHUR: Federal Democracy hrangih hna ṭuan taktaktu tla cun, “Kei thawn bangaw lo cu ka doral”. timi kan fehpi pang a sile “ultra-fascists lole hyper-communists” bangin, fapa in mai piannak nulepa le unau tiang hua ih that ngam dinhmun thlen pang a awlte. Cuvek cu democracy duhtupawl tuahdan a silo.

Kan hmuhdan vek hmu ve lo, kan duhzawng duh velo midang kan theihthiam ih an hmuhdan khal a dik sawn thei, a ṭha sawn thei, ti kan ruat thiam tlunah hmuhdan “Bangawknak zawnte” hawl thiam sawn ding a si. Cutin kan hmuh thiam a sile democracy sungmuril kan kai ngah tinak a si.

Democracy duhtu mipitling cun, pawmdan le hmuhdan dang neitupawl thawn an “bangawk lonak” hnakin “bangawknak zawnte” hawlin hnatuan tlang an thiam. “Ka hmuhdan thawn bangaw lo, hmuhdan dang neitu cu ka doral” lole, “Kei thawn bangaw lo cu ka doral (Who are not with us is against us or our enemies)” timi hi mipitling lungput a silo. Hivek lungput kan neih miin in #tenauter, in #fateter. Hivek hmuhdan cun rampi le miphun thansonak tiang a khampit theu. Cu lawng a silo, Democracy sungmuril a kalh in a siatter.

Curuangah, democracy ramah hmuhdan le policy bangaw lo Party phunphun (multi-parties) din siang a siih, parliament (Hlutdaw) khalah “Uktu party (ruling party)” tlin lonak rak hawl, rak aukhum ih rak dodaltu hmuhdan dang nei “Eptu party (Opposition party)” a umnak san a si.

Democracy cakin nung ringring thei dingah party pakhat lawng a cakbik ringring a ṭha lo, a caktuk a sile ṭihnungzet party pakhat duhdan lawngih lairel “Party pakhat lalnak (One party dictatorship)” ah a cang thei. Hivek cu democracy dan ih mipi hriltlin mi si cingin, mipum tam sawn in Lalsual (tyrants) vekin mipum mal sawn ukbettu ah can a theih. Hivek silo dingah Eptu party an cak ve a ṭulnak san a si! Democracy duhtu le Ram le miphun riantu si cingin Democracy sungmuril_A ṭhatnak, a manneihnak le hlutnak, a nawmnak le danglamnak_tep bantu kan si cio saduhthat phahin!

Rual duh hnenah, Rampum aihramnak ih khat kum 2021 kan thlah liam zo. Kumthar 2022 tluangten hmang liam thei dingah hi thu hi duhsaknak sangbik thawn ka lo hlan; Mi hnenah nangmai thu a sia a ṭha rel tam ruri hlah: Na ṭhatnak na rel le an lo zum lo ding. Na tlinlonak na rel le na relmi hnakih tlinglo le sia ah an lo ruat ding.

Midang thu na rel zik tikah hihi cing ringring aw, Mi pakhat tlinlonak sa bawh ih bawh ih zapi theih ih phuansuah paih tuk ka si pang maw ti ruataw aw. Cuvek na si pang ahcun thluak lam tlaksamnak nei ah miin an lo ret ding. Midang hnenah ziangcin tiang relsuah a mawi ti ruat loin, theih mi zate relsuak thluh hmang, ka si maw ti ruataw aw. Cuvek na si pang ahcun, thupipa rawn tlak a silo, tin miin an lo ruat ding.

A san cu: Ṭhaten zoh aw, ṭhaten ngai aw; a ṭong veten a mai hmuhdan lawng dik bikah ruat, thutaw thulu le midang in ziangtin an hmu ve ti ruat thiam dah lo milai cu, lungkhatphur an si tlangpi. Remnak le daihnak duh tuktu Rual duh Roger, Tuah mi neilo pawlin thuanthu tling tiih sim le rel tlak thuanthu an nei lo ti a sinan, daiten um cu thil ṭha tuah a si can a um ti hngilh hlah.

Mi ropi Mandela in “Mifim daiten an um tikah lungkhatphur miâ an pung ciamco – Fools multiply when wise men are silent” a rak ti. Lungkhatphur punter hrim duh menah milungfim daiten nan um cu thil ṭha a silo ding. Hmanseh, Kawl phungthluk ah, “Theihnak mal lungkhatphur an lungawi a sile Rampi hrek hnadaiten a um phah,” ti a si.

Curuangah, Keimah vek, awm sungthu pholang phahphah kan rak aukio ṭheu hmanah, nang vek milungfim rual cu “Remdaihnak” leng thei dingin daiten nan rak um thiam phah a ṭul ko. Rual duh, nang cu zirnak cu tantain pianpi lungfim hrimhrim na si ruangah, daiten na um hmanah, thlipi hrang a daih ih tilian a kan tikah, cung Khuanu le mipiin na zalhnak runinn dai in ram dintu dingah an lo kaitho leh ko ding! Na nun zalamtluan tluang vivo hram seh.
Duhsaknak thawn, Na rual. Credit: Pu No Than Kap