Pu No Than Kap: Kan Doh Ngamnak Chan Hi

DO NGAMNAK SAN: Zirtlak (Ṭih-Hua-Dolet: Fear-Hate-Revolt (FRH)
==========
Leitlun ah Hriamhrei thazang rinsan in mipi uktu an suak ringring. Kan ram khalah hriamhrei kai in mipi in uk ve tikah, sunralnak nasazet a suak phah ti el theih a si lo. Hi thil umdan thukzet in zoh thiam hrangah, siatnak lakin hlawknak pe thei, zirtlak thil a um.

FRH (Fear-Hate-Revolt) Hriamkaitu cun Ram duhdawbik le uktu tlingtlakbik kan si timi lungput thawn rampi uknak an la. An duhdan le tuahdan pawmpi ve lotu zo khal anmah dolet ngam lo dingin, mipi thinlung ah ṭihnak (Fear) an tuh lut.

An hnenah mipiin thurawn pek a si khalle an duh zawng a silo ahcun, Nunnak thap in, hriamhrei thawn hramlakah tihal rilrawn, harnak phunkim tuar in, Ram le Mipi kilhimtu kan si..Nannih cu mai inn sungah hnangam ten nan um thei,”.. an ti tikah, sanglet ngam loin tuar cuahco a si.

Cutin, A rei deuhdeuh, ukbettu hriamhrei kai Ralkap hrangah ṭihnak (Fear) timi cu mipi ukbet theinak le lalnak hmanrua (weapon) ṭhabik ah a cang. Annih cun, “Lungawisoparnak hnakin ṭihphannak in milai umdan le lungthin a khuhneh thei (Fear is a far more dominant force in human behavior than euphoria)”.. ti mi cu a takin an fehpi.

HMANSEH..A rei vivo ih cui ṭihnak (Fear) cun huatnak (Hate) a hringsuak. Huatnak (Hate) khal a pung sinsin ih a netnakah Huatnak cun Dolet (Revolt) duhnak thinlung a hringsuak lala. Ṭihnak in Huatnak ah, Huatnak in Dolet ngamnak ah. Ṭih-Hua-Dolet. Fear-Hate-Revolt. It may be called FRH axiom. Cutin “hriamhrei kai ih uknak” cu ram mipiin dolet ngam a si. Tuini ah uktuin an tuar le an tawn rero mi cu “FRH” hi a si.

Tulai ah, mipiin Ralkap kan ngamdan zoh tikah minung thinlung umdan 3 fiangzetin a lang: Pakhatnak, Ziang tluk thinnem le ṭihhrut ti mi khal tuar thei nawn lo cin tiang nawrbet ahcun, ṭih nei lo ralṭhazet ah can a theih, Pahnihnak, Hriamhrei kai maw kai lo maw minung ciocio ṭihaw taktak kan um lo, Pathum, Duh lo cingin ukaw taktak thei khal kan um lo.

Curuangah, Mi NEHNAK ṭhabik cu thazang cahnak (hriamhrei telin) hmangin ṭihphannak pekih neh a silo, a nemzawng in “thinlung lak” ih neh a si. “Kan duhzawng duh ve lo cu in dotu nan si (Who is not with us is against us)” timi, Lalsual le Uktusual (Tyrants le Dictators); Bulpak zalennak khampit ih mi uk (Ultra-Fascists) tidan, hril sawntu hrangah, ṭihphannak pek ruangih mipi tlunih thuneihnak an neih mi cu “hlawhtlinnak” taktak ah an ruat.
Hmanseh,

Cui “hlawhtlinnak” ti mi cu “tluksiatnak thlentu” ah a cang. Hi thudik hi zir duh ahcun zir tlak taktak a si. Ram pakhat ah hriamhrei kai zaten mipi sungih suak mipi thawn ṭhenaw thei lo an si. Hriamhrei kai cu “ngate” vek, mipi cu “tidai” vek.

Hriamhrei kai (ngate) cu mipi (tidai) tel loin rei a nung thei lo. Mipi (tidai) cu hriamhrei kai (ngate) tel loin a um thei, a nung thei. A hleicein hriamhrei thawn dolettu cun, rinsan le upat tlak sinak thawn mipi thinlung lak tum a thupi, a ṭul khal a ṭul. Cuvek si thei dingin, an hnakih cak sawn French Ralkap le American Ralkap rori donehtu Viet Minh hotu Ho Chi Minh cun doletnak tuahtupawl thlun ding Ralkap THUKEN (12) a tuah. Cumi sungin 7 lawng zoh sehla.

KHAMMI: 4; 1-Mipi inn le loram, buh le thlai, ran vulh mi – siatsuah thei cangvaihnak nei hrimhrim hlah. 2-Mipi sian lomi san le lei tum hlah. 3-Mipiin anmah hmuhsuam le nautat a si tiih an ruat theimi sim hlah, tuah hlah. 4-Na Thutiam pahbal hlah.

TUAH SIAN MI:3; 1-Mipi nitin hnaṭuan bawm aw – loram hnaṭuan, thinghlam, khawlak thianfai, tvk. 2-Man canah hnihsuak, thunuam, thuanthu tivek mipi sim aw; asinan thuthup phuang hlah. 3-Mipi hnenah na nuncan mawi, taimakzia, zumtu na sinak, tvk langter aw.

Kan do rero mi vekin, kanmah lala in mipi hro le ṭihphannak pe in an thinlung lak ih neh kan tum pang ahcun, in ṭih ding, kan thu khal an awih ding, asinan an thinlung sungin in hua ding, a rei tikah in ning dingih an thiam dan danin in dolet thei. Cutin FRH tawn a awlte. FRH tawn ngah hnuhnu tumtah mi hmuh a harsa, a theih lo tluk a si.

Kan kilhim tummi mipiin, kan huat le kan do rero mi tlukih ṭihnungah in ret ve pang ahcun, hriamhrei thawn doletnak, cu – Tidai um lonak ih ngate retmi vekah a cang thei. Mipi lam khalin, Kan thisen zawmpi kan fa, kan ulenau ralthuam thawn doletnak tuahtu cu doral an silo ruangah, Meithal an kai ti menin ṭih ciamco ding a silo, a ṭha timi cu sim ngam ding, thurawn pek ngam ding.

FRH an tawn ve lonak dingah sim ih bawm a thupi. Hihi anmai hrang le ram le miphun hrang thil ṭha tuah a si. Thufim: Doral hnenih zir ngah mi fimnak cu hlawknak pe thei FIMNAK TAKTAK a si. Rualpi lawng silo doral hnen khalin zir ding a um ṭheu. Credit: Pu No THan Kap