Hakha Khuapi aa dawhtertu bik Pu Taan Ki nih mual a kan liam tak ruangmang ai ee!

Hakha Khuapi aa dawhtertu bik Pu Taan Ki nih mual a kan liam tak ruangmang ai ee!
======
Pu Taan Ki (78) Taungzalat Sang um mi nih October 20,2022 zinglei sml. 7:00 ah hi vawlei nunnak in mual a kan liam tak. Zanlei sml 2:00 ah Ruak vuinak service tuah i No.2 Thlanhmun ah vui a si te lai. Chungkhar dih lak nan ngeichiat kan in hrawmpi ve hna ee. Bawipa nih in tuar khawh nak inpe ko hna seh.

Pu Taan Ki hi Chin Cultural le Archaelogical Museum riantuannak 1990 in amah pumpak tein a thawk tu a si. Kum 32 chung Laithil khawmh le kilkawi rian a tuantu kan pa a si. Kan pa hi chin miphun nih kan i bochan mi le kan upat mi a si. Rothil keng tu PA kan sung.

Pu Tan Ki(78)nih 20.10.2022 ni zing ah Mual akan liamtak. Amahachuah kehnak Sakta asi i Hakha ah ummi asi.Senthang miphun chungin Zatlang le Nunphung lei ah Pacan kani ngeihchun mi asi.Hakha ah Nunphung Hmuhsaknak in(ပြတိုက်) le tuanbia akan tialpiak tu bochan mi asi.

Taantak mi chungkhar nan ngaihchiatnak Khrihfabu nih kan in hrawmpi hna. Pathian hnemhnak nan chungkhar sin ah um ko seh. A tang ah Chin Cultural le Archaelogical Museum inn pi kan rak thil chih. mi roling kan pa nih mu a kan liam taak? Ka phone line chia tuk i thawng ka theih hnu hoi, a ruak te hmanh thlah kho loin.

A kan liam tak ruangmang ve cang mu. Achan toi ve ai e..Tan tak chungkhar Bawipa nih hnem ko hna seh. Ka Tang cu a kan kal tak cang ti, Ka ngaih a chia tuk, Kan um kal pah i a mi biak chawnh tawn te kha.

Hakha-Thantlang Kar Kahdohnak Ah CDF Commando Pakhat A Nunnak Liam! October 19, Hakha le Thantlang kar kahdohnak ah CDF-Thantlang commando in Salai Biak Than Sang(kum 18) a nunnak a liam tiah CDF-Thantlang nih an thanh. Ram le miphun caah nunnak a petu Salai Biak Tha Sang nih a taantak mi chungkhar nan ngaihchiatnak kan in hrawmpi hna.

Salai Biak Tha Sang nih lungthli na tummi ralhrang tei khawhnak ding ca le federal democracy kan ngahkhawhnak ding caah na ṭuanhawi CDF-Thantlang nih kan rak pehzulh lai. Dohthlennak caan chung ah ram le miphun caah nai pumpeknak le na rianṭuanmi vialte cung ah CDF-Thantlang nih a sangbik upatnak kan in pek tiah CDF-Thantlang nih cathanh an chuah.

Apawi tuk ti pin cu chim wah um ti lo pt khua khan hi mi nung lei cu hlah thiam a hat ko e nan ngeih Chiat nak kan in hrawm pi hna. Maww valţha na liam tuan tuk eee atang mi kan thinlung a kek kuai e. Poi tuk e ka dt kan ngai tuk ka dt ka chalh lo ka dt.

Hakha Khuapawng Ni 6 Chung Kahdohnak Ah SAC Ralkap 25 Nak Tlawmlo An Thi, CNA/CDF In Minung 4 An Nunnak A Liam
Chin ramkulh, Hakha peng Timit tiva pawnghrawng ah October 13 in October 18 tiang CNA/CDF le SAC ralkap kar, ni 6 chung kahdohnak a chuak.

Cu kahdohnak ah cun SAC ralkap 25 nak tlawmlo an thi tiah CNA nih cathanh an chuah. Ni 6 chung kaphnih kar i kahdohnak ah tualchung hriamtlai CNA in ralkap minung 3 le CDF-Hakha in ralkap 1 tiin minung 4 an nunnak a liam tiah theih a si.

Tutan kahdohnak ah ai tel mi hna cu Chin National Army(CNA), Chinland Joint Defence Committee- Special Force (CJDC), Chinland Defence Force- Thantlang, Chinland Defence Force – Lautu, Chinland Defence Force-Zophei, Chinland Defence Force-Mara le Chinland Defence Force- Hakha hna an si tiah theih a si.

Cozah Muisam Tling He CDF Hakha Upat Hmaizah Tlak Hrim Nan Si! Rampi Pakhat Cozah Dotla mi si awk ah Uknak (Executive); Legislative (Upadi); le Judiciary (Biaceihnak – High Court – Biaceihbawi) ngeih a herh. Hi Nawlvo pathum hi Center (Bahu) ah a um lo mi (Sate ah aum mi) Local Government ah aum ahcun Federal Kungcung hmin kan ti.

Dotla mi (Rule Of Law um mi) Cozah Pakhat si awk ah ngeih a herh mi hna cu: Uktu, Cozah Rianṭuan mi, Police le Ralkap, Upadi, Biaceihtu Bawipa, tbk ansi. Rule Of Law timi Upadi cung ah ahohmanh um loin, Chin Acts ning in le Chin Acts ramri lawnh loin mah tein I suai siam mi Upadi hna cu Pello Tein kan hmang (apply kan tuah) khawh ahcun Nuhirn covo le Geneva Law a buar lomi, (နိုင်ငံတကာစံချိန်စံညွှန်းနှင့်ညီသော) International Level ah A puitling I a Dotla mi Cozah ṭha kan si cang. Mipi le Vawleipi nih Hruaitu cungnung ah cohlan mi kan si cang.

Upadi Chin Acts; Uktu Pyithuh Okechukzi; aa ngeih ciam mi CHINMI kan si. Tuah chap awk ah Biaceihnak zung le Biaceihbawi lawng aa duh cang. CDF Hakha nih Biaceihnak zung an tuah khawh caah cozah tling an si tiah Vawleipi nih cohlan khawh asi cang. UN le International Level ah Legitimacy freely (Zalon) tein a ngah ve cang. CDMers Saya/ma te he Khuate kip ah CDF nih Siang inn kan onh khawh. CDMer Police in CDF Police kan ngeih dih cang, Rule Of Law caah.

Cozah pakhat he I doh in cozah si I zuam tikah: Legitimacy Strike; Law Strike; Community Strike le Weapon Strike phun (4) in I doh asi. Legitimacy (Keimah hi cozah ah ka cohlan uh) timi le Law Strike (Upadi in I zuam cawh) nak hi NUG rian deuh asi nain, an hlawhtlin khawh rih lo.

Cozah pakhat he (Ralhrang Rallokap Cozah) he kan I zuam cawh tikah Territory Influence timi a hmunhma le vawlei hip le uk khawh kha kan I zuam bik mi asi. A biapibik asi. MAH te SAC hi a zei lei poah in NUG nih a tei nain, Hmunhma hip ah a tei khawh lo. CDF tu nih hmunhma 90% in kan hip khawh. Zeitintiah SAC nih Khuapi lawng an uk khawh. Khuate vialte cu CDF kuttang an um dih cang caah hmunhma kan uk mi hi 90% leng an si khawh men ko.

Cung lei ah tar mi phun (4) hmang in, SAC he strikes tuah tikah NUG hi azei lei kap in an sung dih ti khawh asi. Sipuazi phihkarh nak: Kawlram ah Company le Sipuazi tuah lo ding; Nuhrin covo an buar nak le Crimes Against Humanity; War Crimes tbk vialte caah taza kan cuai khawh rih lo; Tuluk le NUG cu Ti le Nga bang an si tikah, Kawlram ah Tuluk Sipuazi a karh deuh. Gas Pipeline hrawk hlah uh, Letpadaung Thilhring Simankin umnak le a kian ah Raldoh hlah tiah PDF cu an ti hna. SAC nih Simankin hmun in an kan kah I tampi an kan thah an ti zong ah kah hlah uh an ti hna.

Tuluk Communist Party Civui an tuah mi cu NUG nih cawnglawmh nak ca an kuat. American ral asi mi Tuluk, Nuhrin covo a buar dih mi le ralhrang bikbik asimi Tuluk cu mah ti hin a kawmh caah American an lung tluang ti lo. Japan, Australia, France, Germany, Singapore, India, UK, Israel, tbk nih Kawlram ah Sipuazi kan tuah lo ahcun Tuluk nih an kan tei tuk lai an ti. Israel hrim cu Hriamnam tiang an bawmh. Spy le Intellegents tidan hi Israel nih an pek rih ko hna. A miak a hmuh ti lo mi le a sung mi Co. Ltd lawng kawlram in an chuak. Achuak mi Co. Ltd cu Rallokap le a fa le rual nih chakhri tlaih mi le an minung hna, Co. Ltd nih an cawk hna.

MAH fanu le a fapa tu mirum bik ah an I chuah lehlam. Crony thar tampi an hung pawt. Cucaah Kawlram in kan chuak ahcun Tuluk a rum tuk lai, MAH le Rallokap bawirual le an tefa hna, an minung hna le Crony hna rumnak tu asi lai tiah chuah an duh lo nak cu asi fam cu. Tuluk nih aa thawk I, EAOs le SAC he a bawmh ve ve hna. UWSA, MNDAA, TNLA, KIA, AA, tbk hi a bawmh dih hna. CNF / CNA lawng hi an kan bawmh lo mi kan si. AA le KIA cu Hriamnam lawng asi lo, Phaisa tiang a bawmh hna. Gaspipe line ven piak awk ah le Tuluk Simankin le Co. Ltd hrawk lo awk ah a bawmh hna. AA le Tuluk nih bawmh mi EAOs le NUG bia an ruah khawh hnu ah Tuluk Simankin um nak Raldoh hlah uh tiah NUG ni order an chuah mi cu asi fam cu.

Legitimacy timi cozah na si ko tiah phung ning in cohlan asi ahcun Ramkip ah Embassy ngeih nak nawl an pek hna lai. Australia, Belgium le S. Korea ah aum mi zung cu Liaison Office (Setsanzi zung) tu asi. Thantlang le Tedim ah CNF / CNA nih Liaison Zung an ngei btk kha asi. American Federal bank ah aum mi Kawlram Reserved Currency USD 1 billion zong an chuah piak hna lo.

Cozah na si ko tiah USA nih phung ning a pomh rih lo caah asi. Ram tampi nih Legitimacy tuah a herh lem lo. USA nih Legitimacy a tuah leh cang ka in vawlei pi cozah na si ti dih ve khi asi. 1948 kum ah UN ah Israel cu ram ah cohlan awk ah vote thlak lio ah American nih a holh tuk, biatak tein le lungthin tak in a ṭanh pi hna caah Israel an hlawhtlin mi asi. Colony lio ah Israeli uktu Britain (UK) cu neutral ah aum diam kha.

NUG cu phung ning in Legitimacy na tuah lo tiah American an hal tikah, Cozah he aa zuam cawh mi bu sawhsawh hi USA nih Legitimacy an tuah bal hna lo. Venezuela ah Tamada he aa zuam cawh mi Democracy phu kha Voikhat te Legitimacy an rak tuah bal hna. Zuam cawh tu Juan Guaidó) Venezuela Democracy phu cu Ralkap an ngeih lo, Police an ngeih lo, Cozah rian ṭuan an ngeih lo, Uktu cozah an tuah khawh lo, Hlutdaw an ngeih lo (Tamada nih Hlutdaw kha a hrawk lo caah); Upadi le phunghrampi an ngeih lo, Biaceih zung le Biaceih bawi an ngeih lo.

Cucaah Ralhrang asiko tiah hngalh buin (Nicolas Maduro) Venezuela Tamada pa nih a tei hna. Cucaah American nih NUG hi a tu tiang Legitimacy a tuah lo nak asi tiah USA nih an ti. Ralhrang an thluk in cozah an si tik ah cun Legitimacy kan tuah ko hna lai Mike Haack, Spoken Person, US Advocacy Coalition For Myanmar, Washington DC nih VOA he interview ah a chimh mi asi. ဝါရှင်တန်ဒီစီအခြေစိုက် US Advocacy Coalition for Myanmar (မြန်မာ့အရေး ထောက်ခံအားပေးတဲ့ အမေရိကန်မဟာမိတ်အဖွဲ့) ပြောခွင့်ရ Mike Haack က ဗွီအိုအေကို ပြောပါတယ်။

CDF Thantlang hi mi hlan ah tuah hmasat bik mi an si nain, Biaceih zung kong ah hin an hnu le asi CDF dang vialte zong nih Biaceih zung tuah cio ding (arannak in) kan sawm hna. Cunglei kan langh termi hna hlawhtling tein an tuah khawh cang mi CDFs le Khuami nih Legitimacy tuah mi CDF vialte nih CDF Hakha le Thantlang Bantukin Local Chin Cozah nan dirh cio nak lai, kan sawm hna. Tling deuh in hngalh duh ahcun pehtlaih khawh le auh khawh ka si.

Nawlnak: Pumpak le Party, Bu soisel le thlak mi asi lo. Mipi le CDF nih hngalh awk ah aherh mi asi tiah kan hram mi hna asi.

CDF/CNA nih ral an tei lawng ah NUG cozah a ṭuan khawh ding asi tihi mipi nih hngalh a herh. NUG minung si ṭung I CNA/CDF soisel le dohdalh cu Theory le Theology naa palh. CNA le EAOs cu NUG he Fellowship timi Alliance (Mahameih) tu an si. NUG hruainak le kuttang ah um in, rianṭuan ding, Raldoh ding asi lo. Western vialte cu CHIN Army nih ṭuanvo lak uh tiah NUG nih an ti cang mi asi (Pu Thla Hei bia). Sakai le Makui kan ramri le a chung tiang in CNA / CDF nih raltuk an bawmh lehlam hna tihi mipi nih kan hngalh tawn lo.

NUG he Alliance angeih mi CNA/ CDF cung ah Saya si le bawi si kha ICNCC nan rian asi lo. Nan nih cu Standing committee tu nan si. CNA/ CDF nih an duh mi Policy le Charter kha all chin Inclusive si awk le rualrem nak chuahpi awk ah; Federal mumal le a Thawtnam nak tlawttlau lo tein Charter suai ding in ruahnak pek lawng kha nan rian asi. Nan mah nih a zei lei poah tlaih dih mi le chakhri tlaih tu nan si lo. CHIN MI pumkhat kan si khawh lo nak tu le kan dam lo nak, rualrem lonak, tbk a dam ter tu si deuh uh. CDF nakin nanmah tu nan zawtnak a zual deuh tikah kuri nan hau cang. CHIN Cozah aum khawh ti lo. Credit; Saya H. Rung Kaw