Colonel Hrang Ṭhio te khuapi cu lungdam mahmah in an lut.

Colonel Hrang Ṭhio te khuapi cu lungdam mahmah in an lut…
=============
Lai (Chin) miphun chungin raltuknak ah minthang zong si i, a pasal bak ka timi cu Captain Thai Cawn a si. Hrang Ṭhio, kum 29, cu Chin Rifles (1 maw 2 ti cu ka hliah ve lo) ralbawi bik commander a rak si lio ah, senthum Sergeant Thai Cawn cu Col Hrang Ṭhio kuttang, a congtu a rak si.

Thai Cawn ruangah Hrang Ṭhio cu raltuknak ah a min a rak thang ti lam cun tuanbia ah an ṭial lai lo. Nain, pa ralṭha, “ral-ituknak ah kuan nih a teih lo” ti tiang in a min a rak thangmi Thai Cawn aa rak ingeih tikah, Hrang Ṭhio cu a rak lor taktak.

Karen ralkap nih Hrang Ṭhio an rak bawh ziar tan ah, Chin ralkap hotu bik Hrang Ṭhio cu, honey moon vacation phun khin dahkhaw ral uknak ram lei ah Jeep in a rak choi ko cu mu. “Zei dah an lawh, kan va bih tuah hna lai,” tiah Thai Cawn a hawile pahnih thum he an rak pok. Thai Cawn cu um hlah sehlaw, a hmun ah an thi dih lai i an ruak hmanh an char kho hna lai lo, ti si cuh.

Lailei tar pawl bia umtuning ah cun, U Nu nihkhan, “Hi Karen ral na ka teipiak khawh ahcun, ka nu kan pek lai,” tiah Col Hrang Ṭhio kha a rak tiam, ti si. Nain, cucu, tu chan minung nihcun, “I don’t believe it” nan ti ko lai cuh. Tuanbia a sining takte ah cun, hitihin a rak si. Karen pawl nih Yangon khuapi an lak khawh cun, Kawl cozah (U Nu uknak) cu a dih. Kawlram uknak cu Rangoon cozah ti a rak si.

Karen nih Kawl cu an thah deng hna. U Nu cu a thirh bakin a thirh cang. Kawl pawl i an ralbawi bik cu Ne Win a si. U Nu le Ne Win cu Kachin Rifles 1 hmunhma khuarnak May Myo ah helicopter in an va zuang. U Nu nih New Seng cu “ka fanu kan pek lai tiah a kamh” ti in Mirang Kawlram kong experts cheukhat nihcun an ṭial. Naw Seng cu Maymyo cun a von ithawh. An lampi Kawl pawl khuate an phanhnak kip ah an cian taktak tiah Kawl tuanbia ṭial cheukhat nihcun a thang an chiat ve.

Meikhtila khua an phanh ahkhin, Naw Seng le a ralkap pawl cu an rak kir. Yangon Insein ral ituknak cu “Khrihfa le Buddhist ral idohnak a si” tiin a theih. Hi lio caan ah, Kawl pawl nih anmah le anmah ihrihhawhnak ahkhin, Mandalay hrawnghrang mipi vialte nih, “Khrihfa le Buddhist ral ituknak Insein ah a chuak” ti in an rak ithanh dih.

Col Naw Seng nihcun, “Ka Khrihfa hawi ka doh kho lo,” a ti i a rak kir cu si. Cu hnu ah, U Nu le Ne Win nihcun Col Hrang Ṭhio an va fuh. U Nu cu a biachim ahkhin a thirh in a thirh cang, an ti. Mah ti cun, Insein ral-ituknak ah Chin Rifles nih Karen doh in an rak itelnak a rak si. Nihin tiang Karen pawl an lung thi thai lo. Nain, cheukhat a cuantu hna nihcun, Chin cu mawh ding kan si lo dahkaw, a fim hmasa Karen nih pei Chin le Kachin tu kha an rak kan sawm awkte a si cu, an ti ve.

Hrang Ṭhio cu a phei ahkhin an kah. Cu kuanhma cun, ralkap siizung ah a rak thih cu si. Hrang Ṭhio thih hnu in a ai ah Col Van Kulh nih a rak chaan. Col Van Kulh nihcun Thai Cawn cu a minung ah aa rak ilak colh. Thai Cawn nih ral a rak tuknak kong cu, Kawl nih a phai an rak dai lo. Cauk phunphun in an rak chuah. Shwe Thwe timi ngakchia zohmi Cartoon tiang in a kong an rak hlawi.

Pu Thai Cawn i khuaruahhar bik a sinak pakhat a um. A pum ah kuan hma a tam ngai cang. A paw hrawng zongah kuan hma lawngte. A lungfim ti lo, a thaw a chuah ti lo an ti caah Mingalardon ralkap sizung i mithi chiahnak akik khaan chungah an rak khumh. Nithum chung bakte akik khaan chungah an rak fim cu si. Cu karah cun, Kawlram i ralkap pawl nih an ipeknak minṭhatnak lakah a saang bik timi “Aung San Thuriya” buaih an rak pek.

Ruakfimtu nih a ruak chuah dingin innka a va hon ahkhin, Pu Thai Cawn cu a ril pawl khi a kut in ai zawi hna i leng ah a hung chuak i a tli thluahmah. Ruakfimtu cu a lau tuk i a zaam. Mithla ah a rel, ti si. Cu tluk cun, pa khuaruahhar a rak si. Col Hrang Ṭhio kong ah bia a um. Col Hrang Ṭhio ruak cu Kawlram uktu lubik timi pawl nih an rak thlah. U Nu, Ne Win tepawl nih upatnak an va pek.

Hi lio caan ah Teddim lei in “Suan Khaw Pau” ti phun ralbawi pakhat a rak itel ve. Kawl upa pawl nih upatnak an pek dih hnu ahkhin, a va kal i Hrang Ṭhio ruak cungah cun bia a va chim, an ti. “Ka naupa, na paam tuk hringhran. Hi Kawlchia pawl caah na nunnak nei peek hi cu kan ui tuk. Ka bia rak ngai law cu, na thi rih hnga lo mu,” tiah a rak ṭah, ti si.

“Kawlchia pawl” a ti lio ahkhin a cil khi phui tiah din nawnte in a chak tiah an ti. Nihin ni cu Col Hrang Ṭhio te khuapi chungah Kawlchia uihrang pawl cu lungdam mahmah in an lut hoi ne ai e. Credit: Salai C Alexander